Lỗ Ban – Người sáng lập ra thước lỗ ban và những điều bạn nên biết. Nền văn minh của Trung Hoa không chỉ là 1 trong những nền văn minh cổ trên trái đất, mà còn là nền văn minh đã trải qua mà không bị gián đoạn. Thời xa xưa, trong suốt những thời đại, sự truyền thụ từ đời này qua đời khác, các chư Thần đời – con cháu đời sau tiếp tục kế thừa nền văn minh – văn hóa phong phú của tổ tiên, cha ông để lại. Ca dao, tục ngữ dân gian Trung Quốc câu, “Trong 360 nghề, giả dụ 1 nghề mà không người sáng lập, thì nghề đó không thể tồn tại trường tồn theo thời gian”. Người sáng lập của mỗi một nghề thật sự sẽ truyện thụ cho chư Thần – con cháu đời sau, đến hội con người để trực tiếp hoặc gián tiếp, sáng tạo làm cho nghề đó ngày càng phát triển. Ở nền văn mình của Trung Hòa, văn hóa dân gian dần dần lớn mạnh về các định nghĩa, khái niệm mà mỗi một nghề đều suy tôn người sáng lập và xem ông như “Thần bảo hộ – Ông Tổ Nghề”.

Không gian sống của người Trung Quốc, bao gồm nội thất, nhà cửa, thành thịtất cả, thể được nhận thức qua sự phản ánh trực tiếp trong nền văn minh của họ. Văn hóa của kiến trúc truyền thống ở Trung Quốc vô cùng phong phú và nhiều màu sắc, rộng rãi và uy nghi. Lịch sử văn minh Trung Quốc được giảng dạy, truyền thụ bởi chư Thần thời cổ xưa, ví dụ như Hữu Sào và Đại Vũ, và cho nên thể kể rằng kiến trúc cũng là một phần của văn hóa bán thần Trung Quốc. Trong số các bậc thầy về kiến trúc, người có tiếng tăm nhất là Lỗ Ban thời Xuân Thu. Nghề thủ công của ông đã lưu truyền qua hàng ngàn năm và đã nhận được sự kính trọng của mọi người. Thợ mộc, thợ xây, thợ hồ, các nhà kiến trúc sư xây dựng nội, ngoại thất đa số đều tôn Lỗ Ban như là ông tổ của nghề này. Theo 1 sách từ triều nhà Đường tên là “Nghiên cứu của Lỗ Ban”, các người thợ xây dựng đã khấu đầu lạy Lỗ Ban trước lúc họ bắt đầu làm các thanh xà trên cửa nhà. Trong thời nhà Tần, bất cứ lúc nào khi triều đình bắt đầu 1 dự án xây dựng, họ dâng lễ phẩm và cúng lễ Lỗ Ban, cầu nguyện chư Thần sẽ ban phước lành cho công trình của họ. Hiện nay, đây vẫn còn là 1 phong tục ở Đài Loan.

“Bậc thầy về thủ công”

Lỗ Ban sinh ra ở nước Lỗ. Tên thật là Công Du Ban, hay còn gọi là Công Du Tử. Tên cách điệu [đồng âm] là Ban Ban, nhưng cái tên mà ông được nhắc đến nhiều nhất [như] là Lỗ Ban. Ông là một kỹ sư xây dựng, thợ thủ công nức tiếng nhất trong lịch sử Trung Quốc và từng 1 lần làm quan trong bộ xây dựng.

Lỗ Ban sinh ngày 7 tháng 5 năm 507 trước Công nguyên. Khi ông được sinh ra, các con sếu tụ tập lại và có 1 mùi thơm kỳ lạ lan tỏa khắp cả căn nhà. Tất cả người dân xung quanh đều ngạc nhiên bởi điều đó. Mọi người coi đây là điềm lành chứng tỏ 1 vị Thần sắp chuyển sinh vào thân người. Khi ông còn trẻ, ông không thích đọc và viết. Thay vào đấy, ông rất để ý tới các nghề thủ công mỹ nghệ như là điêu khắc. Khoảng 15 tuổi, ông bỗng nhiên nhận ra mục đích trong cuộc sống của mình và đi học tại nhà thầy Đoan Mộc. Sau nhiều tháng học hỏi thấu đáo, chi tiết cũng như tường tận mọi thứ, ông đã thông hiểu nghề này. Lỗ Ban đã tới rất nhiều nước khác nhau, đề nghị với họ cần phải tôn trọng nước Chu (một nước thời bấy giờ), nhưng những nước này không nghe theo ông. Do đó, ông rút lui khỏi phường hội người thường và sống ẩn dật ở phía nam núi Đái Sơn, cũng được biết với cái tên mới là “Tiểu Dương Sơn”. 13 năm trôi qua, 1 ngày nọ, ông ra ngoài và tình cờ gặp Cựu Bao. Họ nói chuyện với nhau tương đối lâu. Cuối cùng, Lỗ Ban nhận Cựu Bao làm thầy và chuyên tâm tu luyện điêu khắc, học vẽ. Lỗ Ban muốn đem lại một cách nhìn hoàn toàn mới cho văn hóa Trung Quốc. Lỗ Ban học tập sự hội tụ mạnh mẽ, học làm mộc, chạm đá, và nhiều các kỹ năng khác. Ông đã sáng tạo ra nhiều dụng cụ kỳ diệu và truyền dạy lại cho các học trò.

Hình ảnh: Lỗ Ban - Ông tổ nghề mộc và cũng là người phát minh ra Thước Lỗ Ban (1)Hình ảnh: Lỗ Ban – Ông tổ nghề mộc và cũng là người phát minh ra Thước Lỗ Ban

Hầu hết, những cuốn sách của Hàn Phi Tử, Hoài Nam Tử, Luận Hành, Mặc Tử đều ghi chép rằng Lỗ Ban từng làm 1 con chim gỗ. Sau khi Lỗ Ban thiết kế cho nó bay, con chim đã bay lên trời trong vòng 3 ngày. Trong sách Hồng Thự cũng kể rằng chim gỗ đã với 1 người lên không trung để làm gián điệp bên quân địch. Với thiết kế đơn giản thì đây là bước mở đầu cho phi cơ trinh thám hiện nay.

ai biết được rằng con chim gỗ này cũng là nền móng cho Lỗ Ban tạo ra những người gỗ bất tử?

Theo sách “Nghiên cứu của Lỗ Ban”, Lỗ Ban tạo ra chim gỗ bay đến nước Chu để tìm người chị của mình. Cha của Lỗ Ban rất lo lắng đi tìm con gái của mình, chính bởi vậy ông quyết định đi cùng con chim gỗ mà không nói cho Lỗ Ban biết. Vì cha của Lỗ Ban không biết cách thức điều khiển, con chim gỗ đã rơi xuống nước Vũ. Người dân nước Vũ muốn giữ cha Lỗ Ban lại làm cho con tin để buộc Lỗ Ban làm họ 1 con chim gỗ. Cha Lỗ Ban chối từ yêu cầu của chúng và đã bị giết chết. Lỗ Ban sau đó đã làm 1 người gỗ bất diệt để báo thù cho cái chết của cha. Ngón tay của người gỗ bất tử chỉ về hướng nước Vũ. Nó làm cho nước Vũ chịu 1 trận hạn hán kéo dài suốt 3 năm. Khi người dân nước Vũ hiểu ra điều này, họ ban tặng rất nhiều quà cho Lỗ Ban và xin lỗi về việc làm sai trái của họ. Lỗ Ban đôn hậu, nhân từ đã tha thứ cho họ. Sau đó, Lỗ Ban cắt ngón của người gỗ bất tửlàm các phép thần thông. Mưa ngay thức thì rơi trên nước Vũ.

Lỗ Ban cũng tạo ra ngựa gỗ mà thể tự đi bộ trên đất. Đây là một dạng thức sớm nhất của “xe máy” được biên chép lại. Trong thời Tam Quốc, Gia Cát Lượng đã sử dụng những con ngựa của Lỗ Ban để chuyên chở lương thực. Tuy nhiên, công nghệ này sau đó đã mất.

Lỗ Ban rất chăm lo cho gia đình của mình, và chính vì điều này cũng tạo cảm hứng cho ông phát minh ra rất nhiều công cụ đáng quý. Ví dụ, khi Lỗ Ban lần đầu vẽ một đường sử dụng modou (một vật đánh dấu bằng mực của thợ mộc), ông đã nhờ mẹ mình giữ đoạn cuối của sợi dây. Sau đấy họ cùng nhau hoàn tất công việc. Sau này, ông không muốn mẹ ông vất vả, khó nhọc vì phải luôn giúp ông, do đó ông tạo ra 1 chiếc móc cuối sợi dây để mẹ ông không phải giữ nó nữa. Để tưởng nhớ tới lòng hiếu thảo của Lỗ Ban, những người đời sau đã đặt tên loại móc ấy là Ban Mẫu (Ban Mu) hay là Mẫu Câu (Mu Gou) (Mu trong tiếng Hoa có nghĩa là mẹ). 1 ví dụ khác là khi Lỗ Ban lần đầu tiên bào gỗ, ông nhờ vợ ông giữ đoạn cuối của miếng gỗ để nó không bị trượt ra ngoài cái ghế dài. Để tạo điều kiện vợ ông lo những công việc khác trong nhà, ông đã đóng một miếng gỗ nhỏ trên chiếc ghế dài để ngăn thanh gỗ không trượt về phía trước. vì vậy những người kế nghiệp sau đấy đặt tên thiết bị này là Ban Thê (Ban Qi) (Qi trong tiếng Hoa có nghĩa là vợ)

Lỗ Ban cũng làm ra nhiều dụng cụ mộc khác cho người Trung Quốc như móc khoan, máy xay đá, xẻng, công cụ đo góc, mudou và thước Lỗ Ban. Người ta nói rằng, Lỗ Ban còn phát minh ra chiếc cưa sau khi tay của ông bị cắt bởi lá cỏ. Lỗ Ban cũng tạo ra thang phá thành trong chiến tranh và 9 loại công cụ sử dụng trong chiến tranh. Ông cũng làm ra bản đồ đo vẽ địa hình 3 chiều từ sớm – Cửu Châu Đồ – được các hoàng đế Trung Hoa đánh giá cao trong lịch sử. Thông qua những phát minh của mình, Lỗ Ban đã mang lại các ích lợi to lớn cho người dân và cho triều đại Trung Hoa.

Tuy nhiên, các đóng góp to lớn của Lỗ Ban không phải những thứ mà ông đã xuất sắc trong việc tạo ra các dụng cụ này, kỹ năng và vật dụng cơ khí. Quan trọng hơn, Lỗ Ban đã đi theo Đạo. Lỗ Ban kể, “Trời và Đất không cần compa hay bảng đo góc để tạo nên hình tròn hay hình vuông. Nhưng lúc tới nhân gian, con người cần mang compa để vẽ vòng tròn và cần bảng đo góc để vẽ hình vuông. Vũ trụ và những việc của nó đã ở trong Đạo rồi, nhưng loài người thì đi xa Đạo. Vì thế loài người cần compa và bảng đo góc để vẽ vòng tròn và hình vuông.” Vì chúng ta thể nhận ra điều mà Lỗ Ban đã trải qua cùng với kỹ năng của ông, ông cũng cảm thấy mình đã không có sự lựa chọn. Con người cần dụng cụ vì họ xa Đạo. Đương nhiên, thông qua việc dạy cho mọi người có thể dùng những phương tiện này, những gì Lỗ Ban dạy đã giúp con người quay về với tiêu chuẩn của con người.

Nếu Lỗ Ban đã không tạo nên các dụng cụ này, và nếu những kẻ hậu bối của ông cũng không cùng những tư tưởng như Lỗ Ban, thì những kỹ năng của Lỗ Ban có lẽ đã mất đi. Do đó, Lỗ Ban phải phát minh những dụng cụ, công cụ thủ công để họ thể đi qua cùng với những thế hệ tiếp theo sau đó.

Khoảng 40 tuổi, Lỗ Ban quay về sống ở núi, nơi ông đã gặp một vị Thần. Vị Thần này đã dạy cho ông một đôi điều kì bí. Sau ấy, Lỗ Ban đã đi khắp nơi trên thế giới. cuối cùng, lúc ông 70 tuổi, ông đã bay lên giữa bạch nhật. Những chiếc rìu và cưa của ông để lại trên Bạch Dương Nham. Mọi người vẫn thể thấy những di tích thượng cổ này. Sách “Nghiên cứu của Lỗ Ban” là cuốn sách độc nhất vô nhị được truyền tay từ đời này qua đời khác. Cho đến tận ngày nay, cuốn sách đã ghi chép về nhà cửa, nội thất, nông nghiệp và nghề thủ công vào thời của Lỗ Ban. Ban đầu, sách được lưu truyền bằng miệng giữa các thợ thủ công với các công thức súc tích. Đời nhà Minh, cuốn sách cuối cùng cũng đã được viết lại. Vì khung nhà thời xưa được làm bằng gỗ, cuốn sách đã ghi chép rất nhiều kỹ thuật về nghề mộc. Nó cũng bao hàm nhiều thứ liên quan tới Phong Thủy và thuật tử vi của Đạo gia, mà thể hiện tư tưởng Trung Quốc, nơi mà tự nhiên và con người trở nên hài hòa với nhau.

Theo thời gian, những thợ thủ công đã kế thừa lại những lời dạy của Lỗ Ban. Vào lúc sơ khai của việc đào tạo các hậu hối, ông chủ thường nói rằng việc quan trọng nhất không phảilàm sao để học cách dùng các công cụ, thay vào đấy là phải học các tiêu chuẩn đạo đức để cư xử đúng đắn, học cách đối xử tốt với người khác và nghiêm khắc với bản thân. Hơn nữa, 1 người nên học cách tập trung, tu luyện lý trí của mình, để kết hợp hài hòa giữa trí và tâm của người học. Những yêu cầu cho tâm và trí sẽ giúp  người học được tư tưởng trong sạch tinh khiết. 1 tư tưởng như thế, khi một người làm một công việc nào đó, anh ta thể quên chính mình và tập trung vào công việc, hợp nhất công việc Đạo. Dưới các nguyên lý chỉ đạo này, qua thời gian đã xuất hiện nhiều thợ thủ công có danh tiếng.

Ví dụ, 1 thợ thủ công sống trong thế kỷ thứ 2 trước công nguyên là học trò của Lỗ Ban. Ông ấy đã sáng lập ra nghề lát gạch và phát minh công cụ cho việc lát gạch và dạy lại cho người dân. Ông được gọi 1 cách kính trọng với cái tên “Bậc Thánh Liên Hoa”, hay là “Bậc Thánh Đường Kẻ”. Theo 1 lời kể lại, Bậc Thánh Liên Hoa chuyển sinh từ 1 vị Thần. Ban đầu, ông dạy người ta cách thức làm ngói lợp nhà. Sau đấy, có rất nhiều người tới học ông. Hơn nữa, về những kỹ năng vượt qua mức bình thường, họ yêu cầu ông nhận họ làm học trò chính thức. Bậc Thánh Liên Hoa kể “Nếu chư vị muốn nhận tôi làm thầy thì hãy theo tôi”. Sau đấy ông nhảy vào lò nung gạch và bay đi như 1 vị Thần bất tử. Sau đấy, người ta mới nhận ra rằng ông là 1 vị Thần. Vì các lời dạy của Bậc Thánh Liên Hoa, trong lịch sử Trung Quốc, ở triều đại Tần và triều đại Hán đã rất nổi tiếng về gạch và ngói của họ.

Hầu hết những hoàng đế của các triều đại ở Trung Quốc đã phong tặng rất nhiều danh hiệu cho Lỗ Ban. Ví dụ như, trong triều đại nhà Minh, hơn mười ngàn người đã xây Long Phủ Bắc Kinh, một Dự án khổng lồ chỉ thể được hoàn tất dưới những lời chỉ dẫn của Lỗ Ban. Người dân thời đấy đã xây một đền thờ để tưởng nhớ Lỗ Ban. Những bản ghi khắc trên bia trong đền với ghi rằng “Lỗ Ban Quan”. Hoàng đế thời đấy đề tặng câu “Quý nhân phò [trợ] quốc.” Người dân dùng Thái Lao để tổ chức kỷ niệm Lỗ Ban hai lần trong năm. Thái Lao nghĩa là họ dùngcái, dê, lợn cho buổi lễ. Nó giống như một lễ lớnnhư được diễn ra cho Khổng Tử. hai mục đích xây dựng đền Lỗ Ban: 1lạy tạ Lỗ Ban; 2 là để khi những thợ thủ công khi có vấn đề trong công việc của họ, họ thể đến đền để thỉnh cầu Lỗ Ban cho họ 1 chỉ dẫn.

Lỗ Ban đã ảnh hưởng tới cuộc sống của mỗi người, và công cụ của ông vẫn còn được dùng ngay cả tới ngày hôm nay. Trong các triều đại sau thời của Lỗ Ban, những khu đô thị, nhà, cửa chính, cửa sổ phần nhiều đều “đúng trật tự”. Lỗ Ban giúp chúng ta sống an toàn và thoả mái. Hơn nữa ông thông qua hoàn cảnh sống như vậy để truyền đạt lại tiêu chuẩn và cách cư xử cho người dân Trung Quốc. Điều này giúp giữ được chuẩn mực đạo đức cho dân tộc Trung Hoa hơn năm ngàn năm qua.

Hiện giờ, các quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc đang theo đuổi những thiết kế nhà cửa kỳ quái và quy hoạch hóa đô thị. Nó phản ánh sự đảo lộn hội của Trung Hoa hiện đại ngày nay. Sự đổi mới không có nghĩa là loại bỏ các nguyên lý của một ngành. Chỉ với sự quay về với những nguyên lý được để lại bởi chư Thần, hội chúng ta mới thể sống trong hòa bình, kết hợp và phồn vinh.

Tham khảo: Sách Ngô Dung: Những nghiên cứu của Lỗ Ban (Triều Đại Minh)

Liên hệ tư vấn thiết kế và thi công trực tiếp Hotline: 0988 688 373

GỬI YÊU CẦU TƯ VẤN

Yêu cầu tư vấn của bạn sẽ được gửi tới các chuyên gia của KaTaHome, Chúng tôi sẽ trả lời sớm nhất có thể thông qua Email, điện thoại hoặc địa chỉ liên hệ.
Xin cảm ơn!

Tên của bạn (*)

Địa chỉ (*)

Email (*)

Điện thoại (*)

Đính kèm tệp tin (nếu có)

Nội dung

(Ghi chú: Các thông tin bạn cung cấp càng chi tiết thì chúng tôi càng có cơ sở để đưa ra phương án tối ưu hơn )